Betere concentratie, een effectievere tijdsbesteding en minder conflicten - het zijn maar drie van de voordelen die tweemaal twintig minuten per dag mediteren de ondernemer of medewerker gaat opleveren. Zenmanagement is tegenwoordig een heel praktische manier om binnen bedrijven dito resultaten te behalen.
Er bestaan over Zen nogal wat misvattingen. Eén ervan is dat je nergens aan mag denken tijdens de beoefening. Tijdens de oefening concentreer je de gedachten op het tellen van de adembeweging en juist dat tellen stelt allerlei onbewuste gedachten en emoties in staat om op te borrelen. Zo verwerk je die en spoken die de rest van de dag niet langer meer door je hoofd. Onverwerkte gedachten en gevoelens houden veel mensen een groot deel van de dag bezig terwijl ze die tijd beter hadden besteed aan datgene wat ze hadden kunnen doen of nog zouden willen doen. Een goed voorbeeld is de onzekerheid of de voordeur is afgesloten. 's Avonds bij thuiskomst blijkt die gewoon op slot te zijn, net als anders, maar de angst heeft van tijd tot tijd door het hoofd gespeeld en dus van het werk afgeleid.
Bewustwording wordt in Zenmanagement heel concreet geïnterpreteerd. Wie met mediteren begint merkt binnen enkele weken de positieve effecten ervan. Je kunt het vergelijken met een dertiger die weinig of niet gesport heeft en die plots de weldadige effecten van bewegen ontdekt. Overigens adviseer ik altijd het mediteren te combineren met sporten. Dus tweemaal daags twintig minuten mediteren en drie keer per week sporten. Het positieve effect is niet afhankelijk van een positieve instelling, maar alleen door het doen te ervaren. Ik heb eens een manager gekend die me direct duidelijk maakte hier heel sceptisch tegenover te staan. Dat vond ik prima. Na een aantal weken vroeg ik hem of het al enig effect had. Zijn antwoord was ontkennend. 'Stop je er dan mee?', vroeg ik. Weer antwoordde hij ontkennend. Op de vraag waaarom hij dan toch ermee doorging kwam het antwoord dat zijn medewerkers dat van hem eisten. Ze zeggen dat ik sindsdien veel minder kortaf tegen hen ben.
Meer concentratie op het hier en nu blijkt een effectiever middel te zijn om tijdsverspilling tegen te gaan dan timemanagement. Het nadeel van al die dure trainingen en software is dat ze het gevoel van onder druk staan niet verminderen. De cursist sleept hele waslijsten mee van 'nog-te-doen-dingen' terwijl ze alle zaken die al gedaan zijn weggooien. Met Zenmanagement werk je hooguit met één A-viertje en vaak heb je dat zelfs niet nodig omdat je beter onthoudt. De best ontwikkelde software kan niet voorkomen dat je zaken vergeet en gestressed raakt als de geest wordt afgeleid door allerlei onwelkome gedachten en gevoelens.
Een weg én een doel. Alweer een misvatting over Zen, dat de weg belangrijker is dan het doel of dat de beoefenaar nergens naar mag streven. De metafoor waar ik dan aan denk is die van een man die een vijver aanlegde en vissen erin uitzette. De vissen gingen ziek en gingen dood. De dierenarts kon niet verklaren wat hiervan de oorzaak was. Een Zenmeester werd erbij gehaald en die liet in het midden van de vijver een steen plaatsen. De vissen genazen, omdat de de steen hen de mogelijkheid bood er omheen te zwemmen. De vijver had een middelpunt, de vissen hadden een doel en juist het ontbreken daarvan had hen ziek gemaakt. Dat is bij mensen en organisaties niet anders.
De weg kan wel interessante zijpaden opleveren. Vaak gebruik ik bij Zen de koan oftewel paradox. Het doel van de koanstudie is niet om het juiste antwoord te geven op de paradox, maar het gaat om het denkproces. Een bekende koan is die van 'Wat is het geluid van één klappende hand?' Terwijl je op de koan 'kauwt' laat je ook andere problemen de revue passeren. Veel managers vinden op deze wijze ook antwoorden op vragen en kwesties die hen al langere tijd bezighoudt. Het lijkt toeval, maar koan is paradoxaal denken en een probleem in korte tijd van alle kanten goed bekijken.
Herman Wijffels is één van de eerste managers die dit heeft beoefend. IBM en NOKIA zijn bedrijven die als voorlopers dit ook hebben omarmd. In de jaren zeventig hing er nog een sterk aura van wierook en sandalen om Zen. Nu medio 2008 is het een populaire en doeltreffende methode geworden om het 'overdrukke en stressvolle bestaan' in gezondere banen te leiden. Diverse wetenschapelijke onderzoeken hebben de effectiviteit inmiddels ook al aangetoond. Onderzoek - gedurende een half jaar - onder achttien psychotherapeuten in de VS toont aan dat elke dag één uur mediteren onder negen van hen een verhoogde concentratie en minder klachten tot gevolg had. De ander negen personen mediteerden niet. De Radboud Universiteit heeft momenteel een aantal wetenschappelijke studies opgezet om effecten te onderzoeken.
Zen wordt ook wel 'de kunst van het loslaten' genoemd. Degene die Zenmanagement beoefent weet heel goed wát hij moet loslaten en wát niet: nutteloze gedachten, angsten, obsessies, tijdverspillende controles, conflicten, verkrampende spieren en slechte adembeheersing. De belangrijke zaken in het leven kunnen door Zenmanagement beter in de hand worden gehouden. En eigenlijk is tweemaal twintig minuten per dag op een kussentje een geringe investering, nietwaar?
Laatste reacties